Inhoudsopgave van Editie 12 - 2025 - Quest

EI MET ACHT ARMEN Nee, dit is geen onderwaterknikker of verloren ballon. Wat je hier ziet is een inktviseitje dat uit het nest raakte. De foto werd genomen bij Gato Island in de Filipijnen en leverde de fotograaf Lazslo Foldi de tweede plaats op bij een fotowedstrijd van Oceanographic Magazine. Het eitje is maar twee à drie centimeter groot. Mogelijk kan het ongeboren inktvisje al (een beetje) van het uitzicht genieten door de doorzichtige eierschaal. Inktvissen hebben namelijk goede ogen en uit sommige studies blijkt dat die al voor de geboorte lichtgevoelig zijn.…

Luilekkerland BETEKENIS? Een land waar alles in overvloed is en je dus helemaal niets tekort hoeft te komen. BAKERMAT? Dit fictieve land bestaat al eeuwenlang. In 1546 werd ‘Luyeleckerlant’ voor het eerst genoemd in een geschreven tekst als een plek waar lekker eten, drinken en seksueel genot vrij verkrijgbaar zijn. In die tekst staat heel handig een routebeschrijving naar dit aardse paradijs: ‘Midden in Noord-Hommelen gelegen, haaks op deze landstreek en vlak bij de galg, drie mijlen reizen door lange nachten.’ Al was de kans dat je die fantasieplek ooit zou bereiken, niet heel realistisch. Je moest onderweg namelijk een rijstebrijberg trotseren. Bij het verhaal over Luilekkerland was het voor Nederlandse middeleeuwers heerlijk wegdromen. Ze konden even ontsnappen aan hun harde leven vol ontberingen. Oorspronkelijk heette het land trouwens Cockaengen,…

Eerste prognose DE EXITPOLLS WORDEN GEPUBLICEERD. DEZE ZIJN GEBASEERD OP STEEKPROEVEN BIJ DE UITGANG VAN VERSCHILLENDE STEMBUREAUS. Aantal stemmen HET AANTAL INGELEVERDE STEM-PASSEN WORDT BEKENDGEMAAKT. DAARMEE WORDT HET OPKOMST-PERCENTAGE BEPAALD. Tellen maar DE ZEGELS VAN DE STEMBUSSEN WORDEN VERBROKEN. DE STEMMEN WORDEN HANDMATIG OP PARTIJNIVEAU GETELD OM DE VOORLOPIGE UITSLAG TE BEPALEN. DE UITEINDELIJKE UITSLAG ZAL WEINIG VERSCHILLEN MAAR LAAT NOG EVEN OP ZICH WACHTEN. Dubbelcheck ALLE STEMMEN WORDEN NOG EEN KEER GETELD EN DEZE KEER WORDT OOK BIJGEHOUDEN OP WELKE PERSONEN ER IS GESTEMD. KANDIDATEN LAAG OP DE LIJST KUNNEN VIA VOORKEURSSTEMMEN NOG IN DE TWEEDE KAMER KOMEN. Verzamelen DE HOOFDSTEMBUREAUS VAN DE 20 STEMREGIO’S HEBBEN DIGITAAL EN OP PAPIER DE STEMMEN VAN IN TOTAAL 342 GEMEENTES OPGETELD. NOG STEEDS DUS OOK OP PAPIER, PERSOONLIJK AFGELEVERD DOOR EEN GEMEENTEAMBTENAAR.…

Enigszins timide begin ik aan het voorwoord van Quest nummer 12. Als best wel fanatieke Ajacied moet ik toegeven dat we een heel erg mooi verhaal hebben over de club die de mijne al jaren iets te vaak van het landskampioenschap afhoudt. Want waar sommige ouderwetse coaches het hebben over ‘de mouwen opstropen, in de handen spugen en duels winnen’, zijn ze bij PSV best wel ver met de wetenschap achter het voetbal. Data spelen een steeds grotere rol in hoe de kampioen kampioen probeert te blijven. Mijn club zal daar vast ook mee bezig zijn, maar het kijkje in de keuken bij PSV dwingt alleen maar respect af. Een mooi verhaal van collega Myrte, dat begint op pagina 54. Dan een verhaal (op pagina 10) dat ik met toenemende…

Bananenschillen gooi je in de gft-bak, oude kranten in de papierbak, plastic moet in een aparte zak en je jampotjes en wijnflessen breng je naar de glasbak. We zijn gek op afvalscheiden in Nederland. We weten immers allemaal dat recyclen belangrijk is voor het milieu. Maar hoe gaat het eigenlijk met dat hergebruiken? Hoe ziet het tweede leven van onze rommel eruit? En staan onze chipszakken en boterhamzakjes ook op de ingrediëntenlijst van de plastic soep? We nemen een kijkje voorbij de kliko, en duiken in de vunzige wereld van gescheiden vuilnis. Wat blijkt? Er zit een luchtje aan. 60 miljard kilo afval Eerst maar eens de officiële cijfers. In Nederland produceren we jaarlijks zo’n 60 miljard kilo afval. Hierbij gaat het om de afvalproductie van alles en iedereen, dus…

Op een Italiaanse weg verschijnt vanachter een heuvel een schuddende bos takken. Het is een boom op een fiets. Waar de meeste steeneiken niet verder komen dan waar hun eikels vallen, of waar ze heen gereden worden vanaf het tuincentrum, daar onderneemt dit exemplaar een reis door Europa. Vijf maanden lang toert de boom door Nederland, Duitsland, Polen, Tsjechië, Oostenrijk, Slovenië, Italië, Frankrijk en België, om weer in startpunt Leeuwarden te eindigen. Landschapskunstenaar Bruno Doedens nam de boom in 2025 achterop mee voor zijn project Circle4Change en deelde onderweg 5000 boompjes uit: een voor elke gereden kilometer. Levenscirkel In 2022 gebruikte Doedens de steeneik al in een eerder project. Daarin ‘wandelde’ een bos door de stad Leeuwarden. In honderd dagen tijd verplaatsten vrijwilligers zo’n 1200 bomen over een route van…

VRAGEN WAAR JE AL JAREN MEE RONDLOOPT? Quest geeft antwoord. Mail je vraag naar redactie@quest.nl Het leven Omdat het zo veel is De wereld is een hel, zei filosoof Arthur Schopenhauer (1788-1860). Lijden is er volgens hem een fundamenteel onderdeel van. Anno nu geeft het overgrote deel van de Nederlanders (85,3 procent) z’n leven een 7 of hoger. En toch zullen de meeste mensen soms vinden dat het ze te veel wordt. Schopenhauer weet dat aan onze continue stroom aan verlangens: we zijn nooit tevreden. We willen van alles bereiken en eisen veel van onszelf. Die stress kan op onze gemoedstoestand drukken. Complete palet van emoties Een andere theorie stelt dat wij niet zijn gemaakt om gelukkig te worden, maar om te overleven. Vanuit evolutionair oogpunt is het voor ons handiger om…

Als je een voetbalwedstrijd kijkt, ontkom je niet aan statistieken. Of het nu om historische ranglijsten gaat of het aantal schoten op doel: voetbalwedstrijden zijn doorspekt met gemeten weetjes. Leuk voor kijkers, maar statistieken zijn vooral heel interessant voor coaches en trainers. Sterker nog: wat jij vanaf de bank meekrijgt, is maar een fractie van wat voetbalclubs allemaal meten. Om erachter te komen hoe groot die databerg precies is (en hoe ze daaraan komen), breng ik een bezoek aan De Herdgang, het trainingscomplex van landskampioen PSV. Meten, weten, beslissen Met negen voetbalvelden, aparte fitnessruimtes en verschillende kantoren is De Herdgang de thuisbasis van de club: niet alleen voor het eerste elftal, maar ook voor Jong PSV, PSV Vrouwen en de jeugdteams. Hier, midden in de bosrijke rand van Eindhoven, wordt…

Langer jong met paddo’s? Paddo’s staan bekend om hun hallucinerende werking, maar kunnen misschien ook veroudering vertragen. Wetenschappers van Emory University (VS) zagen dat muizen die psilocybine kregen, de werkzame stof in paddo’s, gemiddeld dertig procent langer leefden en fitter bleven. Zo hadden ze een glanzendere vacht en minder grijze haren. Ook menselijke cellen in het lab profiteerden: die hielden het twee keer langer vol dan anders. Psilocybine lijkt processen als DNA-reparatie te ondersteunen, en telomeren (de uiteinden van onze chromosomen) te beschermen. Dat zijn twee belangrijke voorwaarden van ouder worden. Voorlopig is het bewijs beperkt tot muizen en cellen, maar het onderzoek biedt wel hoop op nieuwe manieren om gezond oud te worden. Blauw en groen zijn oké in de ok Een pak vol bloedspetters is niet erg hygiënisch.…

Internetgeluid verdwijnt Zo klonk het ongeveer: krrrr... krrrr... piiieeep... piiieeep... beeep-beep... schrrrrkkk... Toen Quest nog niet bestond, hoorden internetsurfers die geluiden als ze via een vaste telefoonlijn inbelden bij hun provider. Met de piepjes, kraakjes en fluitjes legden de modems aan beide kanten van de lijn contact met elkaar. De komst van breedbandinternet maakte deze geluidstaal overbodig. En nu valt het doek volledig voor het herkenbare internetmuziekje, omdat ook AOL (America Online, ooit ’s werelds grootste internetaanbieder) de inbelstekker eruit trekt. Na 34 jaar zag het bedrijf dat er vrijwel geen gebruik meer van werd gemaakt. We zullen het hysterische geluid gaan missen. KORT DOOR DE BOCHT ■ Voor jonge mensen: aan een telefoonlijn hing, op een vaste plek in huis, een soort smartphone waar je alleen mee kon bellen.…

Niet alleen de sporter, ook de sport zelf is steeds in beweging. Een race tussen atleten is net zo goed een race tussen de knappe koppen die achter de schermen werken aan innovaties. In Nederland teren we op dat vlak al lang op ‘onze’ klapschaats. Maar dat weten we nu wel. Hier vijf andere grote innovaties in de sport. 1 Fosburyflop is geen flop Het publiek wist niet wat het zag op de Olympische Spelen van 1968 in Mexico-Stad. Tot dan toe doken hoogspringers voorover in een zogenoemde rolsprong over de lat. De Amerikaanse hoogspringer Richard Fosbury kreeg die techniek tijdens de gymles op school maar niet onder de knie, en testte daarom een eigen techniek: rugwaarts over de lat, met zijn gezicht omhoog. In Mexico-Stad maakte de mondiale atletiekwereld…

‘Dit is de onbekende schatkamer van Eindhoven’, zegt Sergio Derks. Op een industrieterrein in Eindhoven opent hij de deur. ‘Even de lichten aan doen.’ Er zijn stellingen met radio’s en televisies en kasten met scheerapparaten, microfoons en telefoons. Allemaal oude apparaten. In de kringloopwinkel zou je er waarschijnlijk weinig aandacht voor hebben gehad. Maar hier vertellen ze een verhaal: het verhaal van het Nederlandse bedrijf Philips. De tentoonstelling van Philips Historische Producten toont naast herkenbare huishoudelijke apparatuur ook medische apparaten en instrumenten die ongetwijfeld nuttig zijn (geweest) in de wetenschap. En hoe zit het met de stofzuiger die onder de kast met elektrische tandenborstels ligt? Is dat ook een museumstuk? ‘Ja’, antwoordt Derks. Maar er zit een grijze dot stof aan de zuigmond. ‘Ik denk dat een van de vrijwilligers…