Inhoudsopgave van Editie 11 - 2025 - Quest

QUOTE ‘O, wat erg! Maar gelukkig niet zo erg als de fout op de cover van Quest nummer 100.’ Eindredacteur Marc ontdekt een storende tikfout in een recente editie, die hem herinnert aan een blunder van 167 nummers geleden. Waarom is het…? Op pagina 42 staat de tweede aflevering van de rubriek ‘Waarom is het….?’ Het draait steeds om vier dingen die niets met elkaar te maken hebben, op één eigenschap na. In het vorige nummer was dat de kleur geel, nu is de overeenkomst ‘snel’: waarom zijn licht, F1-auto’s, reflexen en bruin fruit zo snel? De redactie heeft al een leuke lijst onderwerpen voor deze rubriek liggen. Maar misschien kun jij er zelf ook wat bedenken? Mail je suggesties naar redactie@quest.nl Slimmer op onze socials Wil je weten of…

Wie was de rijkste crimineel ooit? Was dat de koning van de cocaïne of de koningin van de opium? Laten we met de koning van de cocaïne beginnen: Pablo Escobar. Hij bezat op zijn hoogtepunt, in de jaren 90, zo’n 30 miljard dollar. Bovendien had hij naar schatting ongeveer 50 miljard dollar begraven op verschillende plekken in Colombia. Het was een klein bericht, eerder dit jaar: een Colombiaanse boer had 600 miljoen dollar gevonden. De 65-jarige Jose Mariena Cartolos ontdekte blauwe containers begraven op zijn land. Ze bleken vol te zitten met Amerikaanse dollars, geld dat ooit van Escobar was. Wat ermee gaat gebeuren, is onduidelijk. De boer mag het in elk geval niet houden. Escobar leverde ongeveer 80 procent van alle cocaïne aan de Verenigde Staten. De drugsbaron van…

Hoe werkt een robot? Hoe werkt een oermens? Hoe werkt je hart? Kinderen zitten boordevol vragen. Geef daar maar eens een antwoord op. Gelukkig is er Weekend van de Wetenschap op 4 en 5 oktober, waarin laboratoria, universiteiten en musea hun deuren openzetten voor kinderen en hun (groot)ouders. Daar vind je de antwoorden op alle kindervragen. HOE WERKT… BIJNA ALLES? Zo ontdek je in Diergaarde Blijdorp wat je van dierenpoep leert. Ze doen daar wetenschappelijk onderzoek naar de uitwerpselen van hun olifanten en hun dwergnijlpaard. Jullie kunnen daar nu bij helpen. Dus weten hoe een dierendrol werkt? Op 4 en 5 oktober leren de experts jou alles over dierenpoep. Of is je kind helemaal geobsedeerd door het universum? Dan is Missie Heelal in Maastricht University de plek voor jullie. Kom…

‘Jij hebt cola in je mandje en ik een fles rum. Zullen we vanavond samen een… eh…’ Shit, net nu je een verpletterende indruk wilt maken bij die ‘Jij leuke dame in de supermarkt, val je stil. Hoe heet dat drankje ook alweer? Begint het nou met een p en zitten er een a, o en r in? Je staat opeens met je mond vol tanden, zoals ze dat zo mooi zeggen. Bijna lijk je het woord uit de mist te kunnen plukken. Maar nee, het blijft bij een vaag gevoel van herkenning. Opgelaten druip je af van je poging tot flirten. Een kwartier later loop je langs het fruitschap als het woord je uit het niets te binnenschiet: baco. Natuurlijk, je wilde heel nonchalant voorstellen om samen een bacootje…

Koffieleut leeft langer Goed nieuws voor koffie-junks: je dagelijkse bakkie troost verkleint de kans om jong te overlijden. Dit blijkt uit onderzoek van Tufts University (VS). Hierbij werden data, verzameld tussen 1999 en 2018, van meer dan 45.000 Amerikaanse volwassenen geanalyseerd. Mensen die minstens één kop koffie per dag dronken, bleken 16 procent minder kans te hebben om in die periode te overlijden dan niet-koffiedrinkers. Bij twee of drie koppen per dag steeg dit percentage naar 17 procent. Hoe meer hoe beter dus? Dat dan weer niet: de wetenschappers zagen geen verdere afname van sterfgevallen bij het wegtanken van zes of zeven koffietjes per dag. Het toevoegen van een schepje suiker en/of een wolkje melk verandert overigens niks aan de cijfers. Maar houd ’t wel bescheiden. Je koffie overladen met…

1781 Het planetarium van Eise Eisinga is compleet. Hij geeft al een jaar rondleidingen. 1834 Het eerste Neder-landse populair-wetenschappelijk tijdschrift komt uit. 1838 Dierentuin Artis gaat open, met als doel kennis over de natuur te delen. 1955 De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijke Onderzoek (NWO) wordt opgericht en zet zich in voor wetenschapscom-municatie. 1986 De eerste ‘Wetenweek’ vindt plaats, een voorloper van Weekend van de Wetenschap. 2004 De eerste Quest ligt in de winkel. 2015 De overheid start de Nationale Wetenschaps-agenda. Burgers stellen vragen die mede bepalen wat onderzocht wordt. 2023 Koninklijk Eise Eisinga Planetarium wordt UNESCO Wereld Erfgoed.…

Quizfilippine Vul horizontaal het antwoord op de vijftien vragen in. Gelijke cijfers zijn gelijke letters. Puzzel opgelost? Dan vormen de letters in de gekleurde kolom, van boven naar beneden, samen een woord. Dat is de eindoplossing. 1 In welk boekje staat de tekst van een opera of operette? 2 Hoe heet de persoon die bij de kassa zit? 3 Wat voor voertuig was ‘Puffing Billy’? 4 Wat was de nationaliteit van Sigmund Freud? 5 Welk kaartspel speelt James Bond graag in het casino? 6 Meringue + aardbeien + slagroom 7 Hiermee won Nicolien Sauerbreij olympisch goud. 8 Stroming binnen het christendom die de kinderdoop verwerpt. 9 Zaad van een peulgewas met een harde wand. 10 Wie was van 1951 tot 1993 koning van België? 11 Welke groente zit er in Griekse moussaka? 12 In welke sport werd Lars…

Wat zou er gebeuren als iedereen het altijd met elkaar eens was? Iris de Jong Nooit meer ruzie. Eindelijk wereldvrede. Fantastisch toch? ‘Alsjeblieft niet zeg. Het zou een verstikkende nachtmerrie zijn’, reageert emeritus hoogleraar filosofie Marli Huijer (Erasmus Universiteit). In haar ogen zijn de miljoenen meningsverschillen van de mens juist de bron van onze vrijheid en kennis. ‘Zonder afwijkende stemmen worden fouten niet verbeterd, kunnen ideeën niet groeien. Er is dan niet eens reden om een gesprek aan te gaan, want iedereen denkt toch hetzelfde. We vormen dan een leger van jaknikkers.’ Maar is dat het niet waard, in ruil voor vrede en harmonie? Zoals in een bijenkolonie? Huijer: ‘Blije vrede is helemaal niet gegarandeerd. Wie weet geloven we dan massaal in het periodiek martelen en slachten van bepaalde mensen,…

In het Engels heet hij ‘hoefijzerkrab’, en de Duitsers spreken van ‘pijlstaartkrab’. Wij Nederlanders kennen het dier een wapen toe: een degen. Maar dat is niet terecht. Zijn staart doet er wel aan denken, maar het is zeker geen steekwapen. De ‘degen’ komt goed van pas als stuur tijdens het zwemmen. Ook als de degenkrab op zijn kop belandt, is het een handig ding: dan gebruikt hij het lichaamsdeel om zichzelf overeind te flippen. Het dier zal er nooit mee steken. De mens heeft dus niets van hem te vrezen. Afweercellen testen kunstheup Integendeel, we hebben juist veel aan het dier te danken. En dan met name aan zijn blauwe bloed. Blauw? Ja, vanwege het eiwit hemocyanine, dat verantwoordelijk is voor het vervoer van zuurstof bij wel meer geleedpotigen. Het…

Immuuntherapie Ik las in Quest 265 over immuuntherapie. Leuk om die te vergelijken met de security op een luchthaven. Eén positief aspect van immuuntherapie blijft onvermeld: het welbevinden van de patiënt. Ik heb zelf in 2019 een combinatie van chemo-en immuuntherapie gehad. In de laatste fase van dat traject kreeg ik alleen nog immuuntherapie. Chemotherapie gaat gepaard met allerlei bijwerkingen zoals misselijkheid, en er zijn ook langlopende effecten van chemo die de kwaliteit van leven verminderen. Immuuntherapie is wat dat betreft een enorme stap vooruit. Bert Hooyman Leesbaarheid Naast de leuke info bij de plaatjes zijn verschillende kleuren tekst in Quest soms niet te lezen (vooral bij donker weer). Ruud en Mieke Kleurige kaders horen bij Quest, al vanaf nummer 1. Voor enkele lezers blijken sommige kleurcombinaties soms lastig leesbaar.…

Helse geur Hoe roken de Amsterdamse grachten in de zeventiende eeuw? Welke geur overheerste in bordelen: parfum of zweet? Een internationaal EU-team van wetenschappers verzamelde dik 2,4 miljoen historische tekstfragmenten en afbeeldingen waaruit iets valt af te leiden over de geur op een specifieke locatie. Ze lieten AI op basis van die gegevens een geurprofiel maken van meerdere plekken. De volgende stap: het namaken van de geuren. Zo kunnen musea niet alleen laten zien hoe het vroeger was, maar het ook laten ruiken. Een van de nagemaakte geuren spreekt ons enorm tot de verbeelding: hoe ruikt het in de hel? Op basis van oude teksten zal het een mix van zwavel, verbrand vlees en rottende lichamen zijn. De geurdatabase is (helaas geurloos) te bekijken op explorer.odeuropa.eu/nl Spierverlies door Ozempic Afvallen?…

Hoewel de misdaadcijfers al decennialang dalen, wordt de roep om strenger te straffen steeds groter, zowel vanuit de politiek als vanuit de samen-leving. Dat is opvallend, omdat experts al geruime tijd roepen dat lange celstraffen niets opleveren. Sterker nog: gevangenissen heten ook wel ‘universiteiten van criminali-teit’, waar misdadigers met meer criminele kennis uitkomen dan ingaan. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft sinds 2013 al meerdere keren geoordeeld dat niemand levenslang opgesloten zou mogen worden zonder enig uitzicht op vrijlating. Celstraf is niet gratis Bovendien is opsluiting een kostbare zaak. Zo begrootte de dienst Justitiële Inlichtingen in 2023 dat het ruim 1,2 miljard euro neerlegt voor het dagelijkse opsluiten van zo’n 8600 gedetineerden. Criminoloog Lars Breuls vindt lange celstraffen niet meer van deze tijd. En zelfs korte…

Ze bestaan echt. Mensen die één wijntje drinken en dan ophouden. Zet dat af tegen de anderen die *hup* drie glazen wegklokken, vijf sigaretten opsteken en intussen steeds hun telefoon checken alsof daar de zin van het leven te vinden is. Waarom raakt de één verslaafd en de ander niet? Spoiler: verslaving ligt niet (alleen) aan een gebrek aan wilskracht. Volgens wetenschappers is verslavings-gevoeligheid een samenspel tussen je genen, je persoon-lijkheid en een flinke dosis neurobiologie. En dan gaat het vooral om een flinke dosis van het beruchte ‘beloningshormoon’ dopamine. Tussen aanhalingstekens, want dopamine zelf geeft geen prettig gevoel. Het activeert andere stoffen die je lekker vindt. Zodra jij iets doet waar je lijf blij van wordt (eten, seks, sport), krijg je een scheut dopamine. Handig, want dankzij zo’n beloning…

WORD NU ABONNEE 7x QUEST € 39,99 i.p.v.€ 53 25% KORTING 14x QUEST € 69,99 i.p.v.€ 106 34% KORTING 28x QUEST € 99,99 i.p.v.€ 212 53% KORTING KIES JE KORTING* shop.quest.nl/magazine of bel gratis 088 024 54 44 *Deze aanbieding is geldig in Nederland en België tot 31 december 2025. Je abonneert je ten minste voor de opgegeven periode en tot wederopzegging. Er geldt een opzegtermijn van drie maanden. Prijswijzigingen, druk-en zetfouten voorbehouden. Zie ook hearst.nl/leveringsvoorwaarden. Woon je in België? Bel dan 078 48 01 83.…

Enkeltje milieustraat Bananenschillen in de gft-bak, jampotjes bij het glas, plastic hier, papier daar… Recyclen is belangrijk, maar gebeurt het ook? Welke weg legt ons afval af nadat het in de kliko verdwijnt? EN VERDER… Zonder krassen Veertig jaar geleden verscheen ‘de langspeelplaat die nooit krast en levenslang meegaat’. Hoe maakte het cd’tje de markt rijp voor digitale muziek? Held of zombie? Ben jij de held in een zombie-film of eet je al snel net als de rest een hapje hersenen? Met een Quest-test ontdek je of jij een zombie-apocalyps overleeft. Scoren met data Voetbal draait niet meer alleen om de beste techniek en beste conditie. Data-analyse komt steeds vaker op het stoeltje van de coach te zitten.…