Inhoudsopgave van Editie 13 - 2024 - Quest

Op het eerste gezicht is het een prachtig plaatje, deze luchtfoto van de Sahara. Maar wel eentje die experts zorgen baart. In september viel er in twee dagen tijd meer regen in het zuidoosten van Marokko dan normaal in een jaar. Hierdoor overstroomde een deel van de Sahara. De laatste keer dat dit gebeurde was zo’n halve eeuw geleden. De oorzaak? Een verschuiving van een brede band met tropische buien die normaal bij de evenaar ligt. Als dat vaker gaat gebeuren, is dat een teken van de opwarmende aarde waardoor de waterkringloop wordt verstoord.…

WIN VRAGEN GEVRAAGD Bedenk jij de slimste, leukste, grappigste of origineelste vraag van Nederland? Voor de nieuwe Quest Vraag & Antwoord special zoeken we de 101 scherpste vragen. Die leggen we voor aan onze publieksjury en onze experts. Vinden zij jouw vraag de beste van 2025? Dan win je een Quest-prijs op maat en nodigen we je volgend jaar uit om in de jury plaats te nemen. Dus stuur nu jouw vraag naar specials@quest.nl en wie weet zien we elkaar binnenkort bij de prijsuitreiking. Stralend op de Quest-cover Was jij bij het Weekend van de Wetenschap? Heb je onze redactie gezien en ben je als een waar covermodel op de foto gegaan? Geluksvogel: er stonden flinke wachtrijen. We vierden de première van de ruimtefilm Beyond, de debuutfilm van astronaut en…

7x QUEST € 39,99 19% KORTING 14x QUEST € 66,- 33% KORTING 28x QUEST € 99,99 49% KORTING WORD ABONNEE Ga naar shop.quest.nl/magazine of bel gratis (maandag tot en met vrijdag van 9.00 tot 17.00) 088-0245444 en België 078-480183 Actievoorwaarden: deze aanbieding is geldig in Nederland en België t/m 31 december 2024. De aanbieding geldt tot wederopzegging en kan na de actietermijn indien gewenst maandelijks worden opgezegd. Zie ook: hearst.nl/leveringsvoorwaarden Of scan gemakkelijk deze QR-code met je telefoon!…

Stapelt de vaat zich al drie weken op? En lukt het maar niet om genoeg te bewegen op een dag of om een nieuwe taal te leren? Door er een spelletje van te maken met punten en competities zijn al deze ‘moetjes’ zo gepiept. Geen wonder dat apps zoals Strava (voor het bijhouden van hardloop-en fietsprestaties), Ommetje (voor wandelen) en Duolingo (voor het leren van talen) razend populair zijn. En na meer dan tien jaar onderzoek is het ook duidelijk: dit gamificeren werkt. Maar waarom? En hoe kun je het zelf inzetten zodat je straks Femke Bol eruit rent, hele voordrachten geeft in het Frans, Chinees en Portugees en zelfs opruimtips kunt geven aan Marie Kondo? START Gamification kan zeker helpen om je te motiveren, vertelt gameonderzoeker Sander Bakkes van…

Hoe kunnen we blijven genieten van rundvlees, de Nederlandse boer in ere houden en tegelijkertijd dierenleed voorkomen én negatieve effecten op het milieu verminderen? Het Nederlandse bedrijf RESPECTfarms heeft het antwoord. ‘Door boeren kweekvlees te laten produceren’, aldus Ralf Becks, medeoprichter van de startup. Volgend jaar start de eerste boer met zijn eigen kweekvlees, mede dankzij de subsidies uit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO). Dit gebeurt via het stimulerings programma Kansen voor West (kansenvoorwest.nl), gericht op het regionale mkb en het bevorderen van samenwerking. Van cel naar vlees Hoe dit proces werkt? Kweekvlees wordt gemaakt van dierlijke stamcellen. In plaats van een koe te fokken, groot te brengen en uiteindelijk te slachten, worden enkele cellen van het levende dier genomen. Terwijl de koe zelf daarna weer vrolijk rondhuppelt,…

Deel 11: KLAARKOMEN VAN DE MAN Een kurk die van de champagnefles ploft, een raketlancering, een spuitende fontein. Metaforen zijn er te over, maar ze beschrijven gewoonlijk maar één kant van het verhaal. Naast de ejaculatie wekt klaarkomen bij mannen ook een geestelijk hoogtepunt op. Wat is daarboven en beneden precies gaande, en hoe bepaalt het lichaam wanneer het de hoogste tijd is? Dit is wat er allemaal gebeurt als een man klaarkomt. Over de drempel Natuurlijk, een orgasme vindt niet zomaar plaats, zoals een hoestbui of de hik. Maar het overkomt iemand wel, na het nodige voorwerk. Daarvoor is voldoende opwinding nodig, die gewoonlijk op gang komt door seksuele stimulatie, vertelt François Giuliano. Hij is hoogleraar seksuologie aan de Franse Université de Versailles Saint-Quentin-en-Yvelines. Door de prikkeling van erogene…

Quizfilippine Vul horizontaal het antwoord op de vijftien vragen in. Gelijke cijfers zijn gelijke letters. Puzzel opgelost? Dan vormen de letters in de gekleurde kolom, van boven naar beneden, samen een woord. Dat is de eindoplossing. 1 In welk kaartspel komt de term ‘groot slem’ voor? 2Onder welke naam kennen we een dansende islamitiche monnik? 3 Dit is een andere naam voor een drijvend woonschip. 4 Wat is het Afrikaanse woord voor teenslippers? 5 Deze elektrode bevindt zich aan de positieve pool. 6 Hoe noem je een lied dat generaties lang populair blijft? 7 De positie van grote omroepen in ons omroepbestel. 8 Hoe wordt het ruige binnenland van Australië genoemd? 9 Wijk in Londen en New York. 10 Dalí, Miró en Escher behoren tot deze stroming. 11 Welke tint blauw zit in…

Hoe leuk je je leven ook vindt, geen enkel mens doet alleen maar leuke dingen. Iedereen heeft wel ‘moetjes’, van die dingen waar je eigenlijk geen zin in hebt, maar die er nou eenmaal bij horen. Heb ik zelf ook. Ik heb een enorme hekel aan de was doen en mijn belastingaangifte, bijvoorbeeld. Dat soort taken en taakjes zou ik eindeloos voor me uit kunnen blijven schuiven, maar het helpt zo weinig: uiteindelijk ontkom je er niet aan. Nee, dan kun je maar beter ‘zin maken’, zoals je moeder vroeger al zei. Ik heb daar voor mezelf iets op gevonden: ik maak er een spelletje van. Zo is het me gelukt om van hardlopen met een app een spelletje te maken en leer ik inmiddels al bijna 500 dagen achter…

Tot halverwege de twintigste eeuw was er geen strikte verdeling tussen roze en blauw In de meeste speelgoedwinkels is het meteen duidelijk: auto’s, bouwsets en dino’s in de ene gang, roze poppen-huizen en keukentjes in de andere. Veel speelgoed zit nog vast in een roze-blauw denkpatroon op basis van gender. Dat is zo ingeburgerd dat je het vaak niet eens doorhebt. Op verjaardagen en feestdagen krijgen jongens bijna auto-matisch stoer speelgoed en meisjes iets uit het schattige segment. Maar wie heeft dat bedacht? Was dat moeder natuur zelf of zijn het toch mama en papa? En wat doet die stereotypering met de ontwikkeling van kinderen? Hallo extra doelgroep! Tot halverwege de twintigste eeuw was er helemaal niet zo’n strikte verdeling in roze en blauw (zie het kader ‘Roze: de sterkste…

Begin je een beetje te snotteren? Stouw jezelf dan snel vol met fruit, want een ferme dosis vitamine C drukt een verkoudheid de kop in. Als die vitamine tenminste zo goed voor je weerstand is als wordt beweerd. Zit er iets in? Vitamine C is nodig voor een goed werkend immuunsysteem. Dat een flink tekort je opbreekt, zag je aan de scheurbuikklachten van zeelui vroeger. Maar dat bewijst nog niet dat extra vitamine C helpt als je géén tekort hebt. Nederlanders krijgen al bijna het dubbele van de aanbevolen hoeveelheid vitamine C binnen, bleek uit de Voedselconsumptiepeiling van het RIVM (2012-2016). Helpt het dan wel om daar bovenop nog meer vitamine C in te nemen? Twee paraplu’s houden toch ook niet meer regen tegen? Nou, extra vitamine C houdt je…

Spelen alle dieren? Wij mensen in elk geval wel. En veel mensen met huisdieren hebben vaak het gevoel dat ook hun hond of kat graag een spelletje speelt. Maar het is wetenschappelijk lastig te bewijzen in hoeverre het spelgedrag van niet-menselijke dieren overeenkomt met wat wij spelen noemen. Mensapen zijn grapjassen Want wat versta je onder spel? Hoogleraar diergedrag Gordon Burghardt van de University of Tennessee (VS) heeft daar vijf criteria voor opgesteld. Spel, zegt hij, is ten eerste gedrag dat niet gericht is op overleven. Ook moet het vrijwillig en spontaan zijn, en anders dan normaal gedrag dat een doel dient, zoals voedsel zoeken. Daarnaast moet er een vorm van herhaling in het gedrag zijn en moet het alleen plaatsvinden bij gezonde dieren die geen last hebben van…

Het valsspeelseizoen kan weer losbarsten. Met de kortere dagen komen de bordspellen weer uit de kast en de kaarten uit de mouwen. Want zeg eens eerlijk: sjoemel jij weleens tijdens een spelletje? Of ben je zo’n goeierd die zelfs als niemand kijkt nog eerlijk dobbelt? Of je nu dader bent of slachtoffer, valsspelen spreekt misschien wel boekdelen over de mensen met wie je aan tafel zit. Vormen spelletjes een spiegel voor de ziel van je medespelers? De pijnlijke waarheid: je vindt jezelf vast eerlijker dan anderen, maar de kans is levensgroot dat ook jij een ordinaire valsspeler bent. Het mag niet, tenzij Zelf ben ik een brave borst, echt waar. Ik snap valsspelen gewoon niet helemaal. De kunst van winnen is toch juist dat je de ander te slim af…

Stel je voor: artsen die hun vaardigheden aanscherpen door videogames te spelen. Daar zijn ze toch zeker veel te serieus voor? Nee hoor, ook dokters gamen er lustig op los. Puur om professionele redenen uiteraard. Steeds meer ziekenhuizen en universiteiten zetten serious gaming in om artsen en verpleegkundigen voor te bereiden op de praktijk. Gaan hun gamecontrollerskills echt levens redden? Serieus leuke spelletjes Serious gaming betekent niet dat een chirurg tussen de operaties door een spelcomputer opstart en slechteriken gaat afschieten of nieuwe levens gaat vergaren. Het idee is dat ze leren door te spelen. Maar dan wel dingen die er echt toe doen, zoals het stellen van een diagnose of het uitvoeren van lastige operaties. Daarnaast blijkt dat fanatieke gamers beter zijn in kijkoperaties en robotchirurgie dan collega’s die…

50% korting op een tweede tijdschrift! Wist je dat je als abonnee van Quest 50% korting van ons krijgt op een tweede tijdschrift naar keuze? Neem nog een abonnement voor jezelf, of laat iemand uit je gezin of een vriend kennismaken met bijvoorbeeld Quote, Quest Puzzelmix, JAN of National Geographic. Keuze uit 12 bekende tijdschriften Ga naar shop.quest.nl/magazine-voordeel of bel gratis (ma t/m vrij 9:00 – 17:00) 088 024 54 44 (Nederland) of 078 4801 83 (België) Of scan gemakkelijk deze QR-code met je telefoon!…

WETENSCHAP / GESCHIEDENIS Slachtoffer krijgt een gezicht Nog steeds worden lichamen uit WO II gevonden. Wie waren dat? De bergingsen identificatiedienst van de strijdkrachten combineert archeologie, antropologie en militaire geschiedenis om de doden hun naam terug te geven. PSYCHOLOGIE Ben ik een oplichter? Albert Einstein voelde zich overgewaardeerd en vond zichzelf soms maar een oplichter. Ook gewone mensen kunnen lijden aan het ‘impostersyndroom’, de angst om door de mand te vallen. Hoe uit zich dat? En hoe kom je ervanaf? MAATSCHAPPIJ Proost of pauze? Gezellig, een drankje tijdens de feestdagen. Of niet. Mis je iets, als je geen alcohol drinkt? NATUUR Leven zonder licht Door leven in grotten te bestuderen, leren wetenschappers begrijpen hoe evolutie werkt. Want hoe doen dieren dat, overleven op een vochtige, doodstille plek zonder licht en…

Paling zonder stroom In Quest 253 staat in het artikel ‘Beestachtige instrumenten’ de sidderaal genoemd als een inspriratiebron voor een biooplaadbare pacemakerbatterij. Maar op de foto die erbij is afgedrukt zie je geen sidderaal maar een paling. Die kan volgens mij geen stroom opwekken. Jochem van Herwaarden Volgens ons ook niet. Lang en glibberig leveren niet automa-tisch elektriciteit op. De fout ligt bij ons. Excuses. Codekraker In het artikel ‘Eindelijk beroemd’ (Quest 252) staat dat Alan Turing in WOII de Enigma-code kraakte, waarmee nazi-Duitsland berichten versleutelde. Kunnen we daar eens mee ophouden? Die eer is voor de Poolse wiskundige en cryptograaf Marian Adam Rejewski (1905-1980). Turing is zeker van belang geweest bij het decoderen van de berichten, maar de Enigmacode was toen al meer dan tien jaar gekraakt. In 1929…

Een paar uur voordat ik in mijn ruimteschip stapte voor de terugkeer, had ik videocontact met mijn vrouw. Aan het einde van dat gesprek wilde ik de verbinding zelf niet verbreken. Ik heb de camera aan laten staan en ben het beeld uitgezweefd. Stel je voor dat dit het laatste was dat ze van me zou zien, dacht ik, dan was dat het mooiste beeld dat ik kon bedenken. Een heftige achtbaan Veel mensen denken dat de lancering het gevaarlijkste moment is van een ruimtemissie. Je zit op een half miljoen kilo hoogst explosieve brandstof. Een bom, zo je wilt, die gecontroleerd moet afgaan. Maar als bij de lancering iets verkeerd gaat, is er een speciale ontsnappingstoren, de ‘schietstoel’ van de raket, die je in veiligheid brengt. Bij de terugkeer…

In de zomer zijn het bramenstruiken die we leegplukken. Nu, in het najaar, reiken onze grijpgrage handen in de natuur naar cantharellen, eekhoorntjesbrood en tamme kastanjes. Dat mag, volgens Staatsbosbeheer, maar met mate. ‘Je mag maximaal 250 gram meenemen. Dat staat gelijk aan een champignonbakje’, legt woordvoerder Marcel van Dun uit. Meer niet, want alles wat je vindt in de natuur heeft een functie. ‘Het is bijvoorbeeld voedsel voor dieren.’ Naast dat je steelt uit het keukenkastje van een eekhoorn, das of zwijn, is te veel meenemen ook niet leuk voor andere bosbezoekers. ‘Zij willen ook van de natuur genieten.’ Neem je meer mee? Betalen! Besluit je toch meer mee te nemen dan zo’n champignonbakje? Dan maak je je volgens Staatsbosbeheer schuldig aan diefstal. Natuurmonumenten gaat nog een stapje verder.…

KLIMAAT 2024: gevaarlijk heet De zomer van 2023 ging de boeken in als de warmste zomer ooit gemeten. Maar dit jaar is het hitterecord alweer verpulverd. En dat heeft het leven van veel mensen een stuk zwaarder gemaakt. Het Amerikaanse onderzoekscentrum Climate Central becijferde dat twee miljard mensen, een kwart van de wereldbevolking, afgelopen zomer dertig dagen of meer zijn blootgesteld aan risicovolle hitte. Zo werd het in Zuid-Europa regelmatig heter dan 45 graden Celsius, temperaturen waarbij de kans op uitputting, uitdroging en hartaanvallen toeneemt. Ook in het Caribisch gebied, eilandengroep Micronesië, West-Azië, Noord-Afrika en Centraal-en Noord-Amerika bereikte het kwik langdurig verzengende hoogten. Op 13 augustus was het helemaal bal: wereldwijd werd het zo warm dat 4,1 miljard mensen werden blootgesteld aan ongezonde hitte. NATUUR Beerdiertje lust geen plastic Mocht…

BOEK Niet in één dag gebouwd Het Colosseum, het Pantheon, Circus Maximus, de Piramide van Cestius: Rome is één groot openluchtmuseum. In Het oude Rome in vijftig monumenten neemt archeoloog Paul Roberts je mee naar de tijden waarin deze bouwwerken werden neergezet (en soms ook weer afgebroken). Wie bouwde wat wanneer en waarom, en wat betekenden de gebouwen destijds voor het dagelijks leven? Titel? Het oude Rome in vijftig monumenten, Paul Roberts (Omniboek) Prijs? € 34,99 TENTOONSTELLING Vroege vogelaars Vogels werden tot in de twintigste eeuw ingedeeld in twee categorieën: schadelijk of nuttig. Toen dit beeld ging kantelen, stonden de eerste vogelaars op. De tentoonstelling Passie voor vogels draait om zeven van hen. Waar kwam hun passie vandaan, welke vindingrijke oplossingen bedachten ze om de dieren vast te leggen en wat…