In alle tijden en alle culturen hebben mensen geprobeerd patronen te herkennen in de wereld om hen heen. De speurtocht naar patronen vormt de grondslag van wetenschap. Een volgende stap was dat men in de Oudheid ontdekte dat waarneembare patronen verklaard kunnen worden door onderliggende, onzichtbare principes. Eerst in de wis-, sterrenen natuurkunde, maar ook in rechtswetenschap, genees-engeschiedkunde heeft men van oudsher geprobeerd de werkelijkheid te vatten in wetten.
Een interessant voorbeeld van een historische wetmatigheid is de wet van de remmende voorsprong van de Nederlandse historicus Jan Romein. Romein presenteerde zijn theorie in het essay ‘De Dialektiek van de Vooruitgang’, dat in 1935 verscheen in het literaire tijdschrift Forum. Graag had ik Romein hier geciteerd met zijn eigen kernachtige beschrijving van de wet, maar die ontbreekt helaas in zijn…