Inhoudsopgave van Editie 4 - 2023 - Maarten!

Niet de patiënt maar de samenleving was ziek ‘We staan met een getrokken taser of vuurwapen tegenover de verkeerde personen. Patiënten die eigenlijk geen kwaad willen, maar wel levensgevaarlijk zijn voor hun omgeving of voor ons.’ Daarmee vatte de Amsterdamse hoofdcommissaris Frank Pauw het probleem in augustus in Het Parool scherp samen. De politie krijgt steeds vaker te maken met verwarde personen die gewelddadig gedrag vertonen. In 2021 waren er alleen al in Amsterdam zo’n 9000 incidenten. Als het in dit tempo doorgaat, dreigt het aantal in 2023 boven de 10.000 uit te komen. Vijf van die incidenten liepen de laatste twee jaar fataal af, omdat mensen in psychotische toestand iemand doodstaken. Er zijn volgens burgemeester Femke Halsema verschillende oorzaken voor de toename van incidenten: ‘De bezuinigingen op de geestelijke…

Overheidsinstanties die burgers torenhoge boetes oplegden voor onterecht genoten toeslagen. De adviestak van de Raad van State zag het in 2015 gebeuren en vond er wat van. Volgens dat college was de rechtsbescherming van burgers in het geding. Het opleggen van zulke pittige boetes hoorde eerder thuis in het strafrecht. Demissionair premier Mark Rutte werd begin oktober van dit jaar opnieuw met dit signaal geconfronteerd tijdens een verhoor door de parlementaire enquêtecommissie die het fraudebeleid en de dienstverlening van de overheid onderzoekt. Had de Raad van State eigenlijk niet gewoon gewaarschuwd voor wat later de Toeslagenaffaire zou gaan heten? Rutte legde uit dat het advies destijds wel leidde tot ‘een fundamentele discussie in de ministerraad’. Maar de bezwaren tegen de boetes legden het af tegen andere argumenten. Van een justitiële…

Afgelopen zomer bepaalde het Amerikaanse Hooggerechtsh of dat ras geen factor meer mag zijn bij de toelating van studenten aan universiteiten. Meteen vielen de reacties volgens vertrouwde scheidslijnen uiteen. President Joe Biden reageerde teleurgesteld en zei dat hij de beslissing sterk betreurde. Hij vond dat het Hof decennia van precedenten negeerde. Maar Donald Trump noemde de uitspraak een ‘grote dag voor Amerika’. Hij voegde eraan toe dat het land teruggaat naar een systeem dat op verdienste is gebaseerd: ‘En zo hoort het ook!’ Trump klopte zich op de borst omdat hij in zijn tijd als president drie nieuwe conservatieve opperrechters had benoemd. De balans was daarmee doorgeslagen in het voordeel van het conservatieve kamp en had tot het verbod op affirmative action geleid, met zes rechters voor en drie tegen.…

In 1983 publiceerde de Engelse historicus Benedict Anderson een nieuwe en op den duur zeer invloedrijke interpretatie van het nationalisme met de titel Imagined Com munities. Hij betoogde dat de natie een sociaal-culturele constructie is, die leeft in de verbeelding van al diegenen die van mening zijn deel te zijn van die natie. De leden van de natie kennen slechts een minimaal deel van de andere leden ervan, maar toch delen zij het gevoel daarbij te horen. Zo hebben de meeste Nederlanders een beeld bij het begrip Nederland. Dat kan overigens van alles en nog wat zijn, variërend van de vorm van Nederland op een kaart, het Wilhelmus en het nationale voetbalelftal tot het landschap en het weer. Dit idee van een sociaal-culturele constructie als drager van het gemeenschapsgevoel is…

Voor een land met een oppervlakte van iets meer dan veertigduizend vierkante kilometer staat Nederland opvallend hoog op de lijst met bevolkingsaantallen in de Europese Unie. Met ongeveer 18 miljoen inwoners staan we op de zevende plaats; alleen de veel grotere landen Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje, Polen en Roemenië staan daarboven. De rest van de top tien bestaat uit België, Tsjechië en Zweden, maar tussen die landen en Nederland zit een groot verschil van zo’n 7 à 8 miljoen inwoners. Achter deze hoge notering schuilt een stevige bevolkingsgroei, want op de drempel van de twintigste eeuw had Nederland iets meer dan 5 miljoen inwoners. Landen als België, Portugal en Zweden waren met respectievelijk 6,7, 5,4 en 5,1 miljoen inwoners drukker bevolkt. Zeker na de Tweede Wereldoorlog is het in Nederland…

Maarten: ‘Ik schrok van een recente reportage over de problemen op de Amsterdamse woningmarkt. Hoe is het in vredesnaam mogelijk dat zelfs stellen met een dubbel inkomen niet aan een woning kunnen komen?’ Hochstenbach: ‘De prijzen zijn simpelweg te hoog. Ik huur zelf een ruimte in Amsterdam en betaal 1000 euro per maand voor een honderd jaar oude arbeiderswoning van een woningcorporatie. Dat is eigenlijk al veel te duur voor een appartement met een simpele keuken en gipswanden, maar de belegger om de hoek vraagt 1600 euro voor een vergelijkbare ruimte. In 2015 was de WOZ-waarde van mijn woning ongeveer drie ton, nu gaat dat richting de zes ton. Als ik mijn huidige woning zou willen kopen, kan ik dat in mijn eentje nooit lenen. Zelfs met twee inkomens is…

Op 2 oktober jongstleden staarde de Britse Conservatieve Partij tijdens een congres in Manchester in de afgrond. De partij is inmiddels dertien jaar aan de macht, toe aan haar vijfde premier in die periode en stevent volgens de peilingen af op een verlies dat niet meer is vertoond sinds Tony Blairs Labour in 1997 de macht overnam. ‘Independence Day’, 21 januari 2020, toen het Verenigd Koninkrijk zich losmaakte uit de EU, is bijna vier jaar geleden. De Conservatieve premier Boris Johnson grapte destijds: ‘Dit wordt de week waarin kerkklokken luiden, munten worden geslagen, postzegels worden uitgegeven en vreugdevuren worden ontstoken om als bakens van vrijheid heuveltop na heuveltop te doen oplichten.’ Helaas, het vreugdevuur heeft Manchester en de wijde omgeving in ‘The North’ nooit bereikt. Nog steeds heeft Brexit niet…

We zullen de komende jaren alles op alles moeten zetten om de zorg toegankelijk te houden, waarschuwt de inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. Een van de grote problemen is het gebrek aan zorgpersoneel. Het personeelstekort bedraagt nu 49.000 werknemers, in 2031 is dat volgens het ministerie van VWS opgelopen tot 135.000. De hoge werkdruk, het relatief lage salaris en het zware werk zijn gangbare verklaringen voor het gebrek aan zorgmedewerkers. Mede met het oog op het welbevinden van zorgkrachten richtte voormalig wijkverpleegkundige Jos de Blok in 2006 Buurtzorg op. De thuiszorgorganisatie werkt met zelfsturende teams van tien verpleegkundigen. Die regelen via een verfijnd automatiseringssysteem zelf hun werk: van de indicatie en planning van het aantal (flexibele) uren dat hun hulp nodig is, tot de contacten met de huisarts. Deze aanpak is…