Inhoudsopgave van Editie 2 - 2021 - Maarten!

Boris Johnson zit nooit verlegen om een oorlogsmetafoor. Toen afgelopen november het nieuws kwam dat er een doeltreffend vaccin tegen Covid-19 bleek te zijn ontwikkeld, sprak de Britse premier, als een Winston Churchill 2.0, over ‘de trompet van de wetenschappelijke cavalerie’ die in de verte aangemarcheerd komt ‘over de wenkbrauw van de heuvel’. Een halfjaar later blijken de vaccins niet alleen te werken tegen het hardnekkige virus, maar ook een middel te zijn dat heilzaam was voor het geopolitieke project waar hij drie decennia eerder mee was begonnen: de Brexit. Al moest dat woord toen nog worden uitgevonden. De lange mars naar de Brexit was begonnen als publiciteit voor zichzelf. Namens The Daily Telegraph was de jonge Johnson, kort daarvoor ontslagen bij The Times na het bijeen fantaseren van een…

In de afgelopen drie jaar hebben Donald Trump en zijn minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo de relatie van de Verenigde Staten met China op scherp gezet. Volgens Pompeo is China van plan de liberale internationale economische orde te slopen en de Verenigde Staten te verdringen als de onbetwistbare nummer één op het wereldtoneel. Alleen regime change kan van China een natie maken die binnen de bestaande orde acceptabel is. De president trof China met diverse verhogingen van de tarieven op Chinese import-producten en maakte er een gewoonte van corona het ‘Chinese virus’ te noemen. Hierbij moet wel worden opgemerkt dat Trumps beleid ten aanzien van China, zoals zoveel van zijn beleid, een nogal incoherent karakter had. GIFTIG PROBLEEM De algemene verwachting was dat Biden de toon over China zou…

Je gaat het pas zien als je het doorhebt. Of het nu gaat om coronapatiënten op de intensive care, onderwijsachterstanden, discussies over een suikertaks, woningnood, onderbetaalde flexwerkers, ‘zombiebanen’ die gaan verdwijnen – al deze nieuwsberichten, die op het eerste gezicht los van elkaar lijken te staan, hebben één ding gemeen: ongelijkheid. Het duurde na het uitbreken van de coronacrisis een paar maanden voordat de eerste artsen het hardop durfden te zeggen: een groot deel van de coronapatiënten op de IC is van niet-westerse afkomst én obees. Dat artsen schroom voelen om erover te praten is logisch. Obesitas komt relatief veel voor bij lager opgeleiden, en het registreren en benoemen van etniciteit ligt al helemaal gevoelig. Wie zo’n thema aansnijdt, weet dat foute tweets uit de hoek van PVV en FvD…

‘Thuis voor heel veel mensen niet de veilige haven die het heet te zijn. Juist achter de gesloten deuren van het gezin lopen mensen meer risico om geslagen, vernederd of bedreigd te worden dan waar ook.’ Sinds miljarden mensen thuis in lockdown zitten, signaleert de WHO een wereldwijde toename van huiselijk geweld. Klinisch psycholoog Justine van Lawick is niet verbaasd. ‘Als mensen noodgedwongen langdurig op elkaars lip zitten, lopen de spanningen op en kunnen conflicten makkelijk escaleren.’ Van Lawick is gespecialiseerd in huiselijk geweld, met name in geweld tussen partners. Met collega-psycholoog Martine Groen schreef ze het boek Intieme oorlog, over fysiek en psychisch geweld in gezinnen. Onlangs verscheen de achtste, herziene druk. Geweld in families komt veel voor. 1,2 miljoen Nederlanders van zestien jaar of ouder gaven volgens het…

Mijn grootouders van vaderskant woonden in Delft aan de Kanaalweg, om precies te zijn op nummer 10. Ik heb daar veel gelogeerd. Een speciale attractie was het uitzicht vanuit de eerste verdieping op het Rijn-Schiekanaal, dat juist daar een ruime bocht maakt. Het kanaal verbindt de Rotterdamse Maas met de Oude Rijn via de Schie en dateert van 1893. Met die Schie is het ingewikkeld gesteld. Van oorsprong was het een van de vele kleine riviertjes die ontsprongen in het enorme veenpakket dat zich toen bevond in wat nu de provincie Zuid-Holland is. Er zijn echter vier Schie-varianten, namelijk de Delftse Schie, de Schiedamse Schie, de Delfshavense Schie en de Rotterdamse Schie. Dat heeft te maken met inpoldering en ruzies over tolheffing in de Middeleeuwen. De Rotterdamse variant is grotendeels…

Maarten: ‘Het aantal rechts-populistische zetels in de Tweede Kamer is bij de verkiezingen in maart gestegen van 22 naar 28. Is dat reden om wakker te liggen, of zitten de populisten tegen hun natuurlijke bovengrens? Krouwel: ‘Het is net 19 procent van het electoraat, en dat is de limiet. Eén op de vijf vindt dat het allemaal klote is, maar vier op de vijf niet.’ Maarten: ‘Het gekke is dat we het altijd over die 19 procent hebben, maar nooit over die andere 81.’ Krouwel: ‘Dat heet de voxpop te zijn. Onzin, want populisten zijn een minderheid en spreken niet namens “het volk”. Maar omdat het een vocale minderheid is krijgt ze veel aandacht. Elk willekeurig nieuwsitem over Baudet wordt vaker bekeken dan wat ook maar over Segers. Terwijl Segers…

Experimenten met animatie door computers begonnen al in de jaren zestig. In 1960 maakten wetenschappers aan de Koninklijke Technische Hogeschool in Stockholm met een computer en een oscilloscoop een eerste computeranimatie. De schematische beelden van een virtuele autorit werden een jaar later uitgezonden op de Zweedse televisie. Hightechbedrijven in Amerika als Bell Labs, Boeing en IBM boden kunstenaars de ruimte om de mogelijkheden van computeranimatie te verkennen. Toen het zwaartepunt van de computerwetenschappen en -industrie van de Amerikaanse oostkust naar de westkust verschoof, sloegen computeren filmwereld de handen ineen. Sleutelfiguur bij de totstandkoming van die alliantie was Edward Earl Catmull, de latere oprichter van Pixar Animation Studios. In 2014 publiceerde Catmull zijn boek Creativity, Inc. Het werd gepresenteerd als het zoveelste managementboek, maar is ook een autobiografie en geeft een…

De eigenaardigheid van schimmels zit ’m niet alleen in hun verschijning – hoewel de bizarre vormen van sommige zwammen en de kleuren-pracht op het halfje brood dat een paar maanden achter de koelkast bivakkeerde af en toe doen denken aan buitenaards leven. Maar misschien wel vreemder zijn de strategieën die ze in de loop van de evolutie hebben ontwikkeld om te overleven en zich voort te planten. Schimmels gaan allerlei interessante samenwerkingen aan met ander leven. Ze vormen netwerken met planten en bomen waarin ze voedingsstoffen uitwisselen. Ze laten zich telen door termieten of versmelten zelfs helemaal met andere organismen – zoals wanneer schimmel en alg samen korstmos vormen. Schimmels zijn nauwer verwant aan dieren dan aan planten Maar het kan ook een stuk minder vredelievend. Sommige schimmels infecteren plant…