Inhoudsopgave van Ediite 1 - 2021 - Maarten!

Met Willem Melching en Maarten van Rossem Op 7 oktober 1949 werd in het door de Sovjet-Unie bezette Oost-Duitsland de Deutsche Demokratische Republik opgericht. Hoewel het in de eerste jaren nog mogelijk was om vrij over de grens naar West-Duitsland te reizen, kwam daar in 1952 verandering in. Grenswachten werden ingesteld en prikkeldraad en versperringen opgeworpen. Zelfs mijnenvelden maakten onderdeel uit van het IJzeren Gordijn. De Oost-Duitse bevolking werd gevangengehouden onder een communistisch bewind van onderdrukking en vervolging. Deze situatie zou blijven bestaan tot aan de Wende en de val van de Berlijnse Muur in 1989. In de voormalige DDR gaan we onder leiding van Willem Melching en Maarten van Rossem op zoek naar overblijfselen en herinneringen uit deze tijd. Daarbij staan de thema’s onderdrukking, oppositie, revolutie en wederopbouw centraal.…

Alle schuldigen in de toeslagenaffaire hebben boete gedaan of beterschap beloofd. Het kabinet is afgetreden, VVD-minister Eric Wiebes is naar huis en Lodewijk Asscher heeft zich teruggetrokken als lijsttrekker van de PvdA. Mark Rutte heeft toegezegd om stukken voortaan niet meer onder de pet te houden en de Raad van State heeft beloofd de rechten van burgers beter te beschermen. De verantwoordelijke topambtenaren van de Belastingdienst waren al eerder ontslagen. Alleen de Tweede Kamer is buiten schot gebleven in het vernietigende onderzoeksrapport Ongekend onrecht. Dat was bewust beleid van de commissie-Van Dam. Toen Bart Snels van GroenLinks op 27 mei 2020 zijn motie indiende om een parlementair onderzoek naar de toeslagenaffaire in te stellen, stond in de eerste versie dat ‘met name de rol van de Kamer’ onderzocht moest worden.…

Elektrische aandrijving is superieur. Er is geen lawaai van de verbrandingsmotor. Er is geen benzinestank. Er is geen watercirculatiesysteem dat stuk kan gaan. Ik geloof dat de elektrische motor uiteindelijk alge E meen zal worden gebruikt voor het vrachtvervoer in alle grote steden, en dat de elektrische auto de gezinswagen van de toekomst is.’ Vraag voor De Slimste Mens: wie heeft dit gezegd? Elon Musk, de baas van Tesla? Nee. De voorspelling is afkomstig van de Amerikaanse uitvinder en zakenman Thomas Edison. Op het moment dat hij deze woorden sprak, begonnen de straten zich te vullen met walmende benzineauto’s – helaas. Toch zag het er rond het jaar 1900 nog rooskleurig uit voor de elektrische auto: 40 procent van het Amerikaanse wagenpark liep op stoom, 38 procent was elektrisch…

Vrijwel zo lang als ik mij kan herinneren ga ik viermaal per jaar naar Texel. Dat betekent dat ik acht keer per jaar het Marsdiep moet oversteken. Dat is bepaald geen straf – integendeel, het is een groot genoegen en zelfs deel van de speciale attractie van Texel. Zo’n duizend jaar geleden was het Marsdiep er niet. Je kon van de kop van Noord-Holland, dat toen natuurlijk nog niet de kop van Noord-Holland was, naar Texel wandelen, dat toen nog geen eiland was. De naam Marsdiep hoorde toen bij een beek, die ontsprong in de keileemklont die het huidige Den Hoorn markeert en uitmondde in het Wieringermeer. De beek heette Maresdeop, wat zoveel schijnt te betekenen als ‘Meersdiep’ of ‘Meersstroom’. Het Marsdiep heette dus al zo voordat het het Marsdiep…

Maarten: 'Ik ben zelf geen echte vogelaar, want ik trek er niet, uitgerust met een verrekijker, gericht op uit. Maar ik let wel attent op vogels, en groet elke dag de roodborst in de voortuin. In mijn eigen straat telde ik ooit 16 verschillende soorten vogels. Mijn meest uitzonderlijke waarneming — wel met een verrekijker — was een flamingo, die op een koude herfstmiddag op het wad bij Texel stond te kleumen tussen de eenden. En als ik dan toch bezig ben: in het Wilhelminapark om de hoek zag ik ooit een zwarte ibis.'…

‘Geen land in West-Europa besteedt gemiddeld meer aan zorg dan Nederland’ Maarten: ‘Is er door de coronacrisis iets veranderd in de relatie tussen burger en overheid?’ Schnabel: ‘De rapporten van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) tonen bij de meerderheid van de bevolking een sterk vertrouwen in de overheid. Er zijn eerder klachten dat men het coronabeleid te slap vindt dan te streng. De eerste reactie op een crisis kun je omschrijven als rallying around the flag. Dat slijt natuurlijk, want het duurt nu al een jaar en je ziet dat de zwakke plekken en vergissingen zichtbaar worden. Een van de problemen daarbij is dat mensen wetenschap en techniek met elkaar verwisselen. Bij wetenschap hoort een grote mate van onzekerheid: je weet heel veel dingen niet, maar je probeert op…

Met o.a. Suzanna Jansen, Angelie Sens en Maarten Duijvendak In de negentiende eeuw veranderde Nederland in een moderne staat. Het was de tijd waarin het platteland werd ontsloten door de aanleg van spoorlijnen, kanalen en bruggen. Waarin nieuwe communicatiemiddelen de wereld verkleinden. Waarin Thorbecke de politieke basis legde voor de parlementaire democratie. En de tijd van grootschalige plannen om de armen te verheffen en het lot van wezen te verbeteren. Tijdens deze reis leert u al deze facetten van de snel veranderende maatschappij kennen. De reis begint in Den Haag, het politieke hart van Nederland, voert langs het uitzonderlijke stoomgemaal De Cruquius en naar textielstad Enschede. Het zwaartepunt van de reis vormt een uitgebreid bezoek aan de Koloniën van Weldadigheid, ontstaan op initiatief van Johannes van den Bosch. U bezoekt…

Why the Germans Do it Better. Notes from a Grown-up Country – de stelling van dit boek van John Kampfner is even aanlokkelijk als provocerend: de Duitsers besturen hun land beter dan andere westerse landen, en dat komt doordat ze beschikken over volwassenheid en zelfreflectie. Die houding hebben ze niet per se van nature, maar moesten ze zich eigen maken na de schade en schande van de eerste helft van de twintigste eeuw. Daarom is Duitsland volgens de Britse journalist, die jaren correspondent was in Duitsland, ‘Europa’s grootste hoop in tijden van nationalisme, anti-Verlichting en angst’. Kampfner zag het land na 1945 uitgroeien tot bolwerk van fatsoen en stabiliteit, met vier grote vormende momenten. Dat begon in de naoorlogse jaren met de nieuwe, moderne grondwet – ‘een meesterzet’ in vergelijking met…

Op een mooie julidag in 2020 organiseerde de Körber-stichting, een denktank in Berlijn, haar jaarlijkse war game. Hierbij krijgen ambtenaren en adviseurs uit enkele Europese hoofdsteden onaangename fictieve scenario’s over de Europese politiek voorgelegd. Dit jaar deden er vier teams mee: uit Frankrijk, Duitsland, Spanje en Nederland. De deelnemers blijven anoniem, maar de scenario’s en uitkomsten zijn in grove lijnen openbaar. Een van de scenario’s waarop de deelnemers moesten reageren, was het volgende: ‘Na vervroegde verkiezingen in Italië in het voorjaar van 2021 vormt de radicaal-rechtse Lega een coalitieregering geleid door Matteo Salvini. Salvini organiseert een referendum over een Italiaanse exit uit de Europese Unie, en wint dat. Vervolgens zegt hij tegen andere EU-regeringsleiders dat hij een “Italexit” zal uitvoeren, tenzij hij drie dingen krijgt: financiële transfers naar Zuid-Europa, permanente…