Inhoudsopgave van Editie 4 - 2025 - ELF Voetbal

Staart, van paard tot rat en alles daartussen, mat, afro, permanent, knot, rasta. Lange haren manifesteren zich in uiteenlopende gedaantes. Zoals ook de verhalen achter die kapsels verschillen. Zelfs de gevolgen van een haarrijke coupe wisselen sterk. Sommige voetballers danken hun loopbaan deels aan hun lange haren; bij anderen stonden hun lokken sportieve successen juist in de weg. Wat ons betreft zijn ze een speciale editie waard. Want voetballers die buiten de lijntjes durven kleuren, moeten we koesteren.…

Uit zijn rugzak, die een flinke bolling vertoont, haalt hij twee plastic tassen. Op de fiets heeft voormalig scheidsrechter Ab Schuurmans het voorgaande kwartier de stevige wind getrotseerd voordat hij plaatsnam in Beeld en Geluid, het mediamuseum in zijn woonplaats Hilversum. Drie dikke plakboeken komen uit de eerste tas tevoorschijn. Krantenknipsels van interviews, wedstrijden die hij heeft gefloten en de wekelijkse overzichten met cijferbeoordelingen uit Voetbal International. Alles is verzameld. Twee plakboeken over zijn periode als amateurscheidsrechter, het laatste exemplaar als arbiter bij de profs. “Thuis staat nog een kist vol kranten en andere memorabilia. Ik ben ooit gestopt met plakken. Ik wil het graag een keer afmaken. Ik kan gemakkelijk nog twee tot drie plakboeken vullen.” Op de foto’s in de plakboeken valt de arbiter met zijn lange haren…

Voor de meest trendy inrichting moet je niet bij de ambachtelijke kapperszaak van Kees Bregman in Bos en Lommer in Amsterdam-West zijn. Iedere keer als er iemand binnenkomt, klingelt een klassiek winkelbelletje. Twee bruinleren bankstellen, ouderwetse kassa. Op de koffietafel liggen de leesmap, de Telesport en een stoeptegelboek over Piet Keizer. Noem dit maar rustig een mancave van de tijd voordat mancaves bestonden. Naast de spiegel een knipsel met een actiefoto van Bregman en daarboven: Hollandse Beckenbauer. “Dat zegt dat knipsel, hè. Niet ik. Maar ik ga er ook niet tegenin”, zegt Bregman. Hij houdt zijn gezicht in de plooi, maar straalt tegelijkertijd als een jukebox. Dat is een aanstekelijke gelaatsuitdrukking. En een van de nadrukkelijke elementen die hem tot zo’n begenadigd verteller maken. Hoe wordt een oud-profvoetballer kapper? “Ho,…

Steden en dorpen kennen elk hun voordelen. ‘Bij ons kun je ook na tienen veilig over straat’, zal de dorpeling lachen. ‘Jammer alleen, dat je niet echt een reden hebt om naar buiten te gaan’, reageert een gevatte grootstadbewoner. Ze hebben allebei ergens gelijk. Sommige mensen zijn gemaakt om in kleine, hechte gemeenschappen te wonen en zelfs daarin nog te verdwijnen. Andere om zo opvallend mogelijk overeind te blijven in een grote massa, en laat Gabriel Batistuta tot die tweede groep behoren – wie niet van aandacht (en wél van zijn leven) houdt, maakt om te beginnen al geen transfer tussen River Plate en Boca Juniors. In 2019 vierde Batistuta zijn vijftigste verjaardag in Florence, twintig jaar nadat hij de club had verlaten. Het Piazza della Signoria moest zelfs toen…

“Zou je het magazine op tafel kunnen leggen? Dan maak ik een foto en stuur ik die naar mijn vriendin. Wat een kop ook boven dat artikel!” Een lach volgt in de trainerskamer van KSC Lokeren-Temse. Stijn Vreven heeft net de editie van ELF Voetbal uit maart 2003 bekeken. Op een foto in het binnenwerk kijkt de Vlaming liggend met ontbloot bovenlijf naar de camera. Zijn rechterhand onder zijn hoofd, waaraan zijn lange haren bungelen, de rits van zijn spijkerbroek open. De kop meldt ‘Vreven laat z’n tieten zien’. “In Nederland heb ik een mooie tijd beleefd. Ik was populair bij de fans en was voor hen tot veel bereid. Mijn uiterlijk toen, zoals te zien op die foto, past bij die periode.” “Tijdens mijn korte periode bij Omonia Nicosia…

Roberto Baggio was als kind al een voetbalfenomeen, met een balgevoel dat coaches versteld deed staan. Maar het was pas toen hij als tiener zijn haar liet groeien dat de contouren van zijn legende zich begonnen af te tekenen. Zijn paardenstaart begon als een daad van eigenzinnigheid, een stille rebellie tegen de conformiteit van de sport. Toen hij in 1985 doorbrak bij Fiorentina, was de paardenstaart nog een bescheiden staartje. Maar naarmate zijn ster rees, groeide ook zijn haar; parallel aan zijn reputatie als een van de beste spelers van zijn generatie. Tegen de tijd dat hij in 1990 van Fiorentina naar Juventus verkaste, was de paardenstaart een handelsmerk geworden. Het zwaaide mee terwijl hij over het veld zweefde, een visuele handtekening bij elke dribbel, elke vrije trap, elk doelpunt.…

“We zaten voor een Europacupwedstrijd ergens in het buitenland, in Tsjechië geloof ik”, begon Heijerman in een Rotterdamse kroeg te vertellen. “We zouden na de wedstrijd niet meteen terugvliegen maar nog een nachtje in een hotel slapen. Na de overwinning konden we dus nog lekker een paar uur de stad in. Zo kwamen we om een uur of drie, vier ’s nachts in een nogal duistere zaak terecht. Zat Frans Heijster, de Sparta-Piet, daar ook! Na een tijdje wilden we terug naar het hotel, waar hij ook sliep. Maar Frans vertelde me dat hij heel graag een meisje wilde meenemen. ‘Geen probleem, joh’, zei ik tegen hem. Dus ik ging naar een van die meisjes toe, ik denk dat ze een jaar of twintig was, en gaf haar twintig gulden.…

René van Rijswijk neemt in lunchroom Barrevoets in het centrum van Leeuwarden een slok van zijn water. Het glas water dat hij zo’n twee uur eerder heeft besteld, is nog steeds grotendeels gevuld. Hij is een vat vol verhalen en blijft vertellen. De lange haren zijn verleden tijd, maar de avonturier die tot diep in zijn ziel is verankerd, zal nooit verdwijnen. De toon wordt meteen gezet als Van Rijswijk na de fotoshoot door de nauwe straatjes van Leeuwarden terugloopt naar de lunchroom. Hij vertelt over zijn jaren in Rotterdam, waar in zijn wijk ’s avonds weleens een kogel door de lucht vloog. Als tiener had hij de hippiebeweging al ontdekt. Een van zijn uiterlijke kenmerken: zijn lange haren. “Dat was niet recalcitrant bedoeld, hoor. Ik ontdekte de muziek van…

Het is 16 september 1970. De lucht boven het Qemal Stafa-stadion in Tirana trilt van hitte. Sjaak Swart, Mister Ajax in wording, wandelt met zijn kenmerkende zelfverzekerde blik langs de zijlijn. Achter hem sjokt de rest van het langharige Ajax-ensemble, met de uitstraling van een kruising tussen een rockband en een voetbalteam. Op de achtergrond de tribunes van het stadion, vernoemd naar een van de grondleggers van de communistische partij. Iedere vierkante centimeter is bezet met nieuwsgierige Albanese toeschouwers. Schouder aan schouder omringen ze de sintelbaan. Wie naar de supporters op de tribune kijkt, ziet het: Enver Hoxha’s regime. Eén uniforme massa. Witte overhemden, zwarte broeken, zwarte schoenen, kortgeknipte koppies zonder gezichtsbeharing. Een kopieermachine had het niet beter kunnen doen. Hun ogen volgen het ‘buitenaardse’ bezoek op het veld met…

“Kijk naar zijn haar en je weet hoe lang hij voor de spiegel staat. Zijn kapsel is een kunstwerk”, zei Brian Brobbey tijdens het vorige EK in Duitsland tegen De Telegraaf. Hij sprak over Memphis Depay, die gedurende de groepsfase zijn ingevlochten haar in een ander patroon had laten opmaken. Daarvoor nam Depay in de dagen tussen de duels met Polen en Frankrijk plaats in een kappersstoel. Een kapper in de omgeving van Oranje tijdens een EK of WK was overigens al niet nieuw: voor het WK van 2010 in Zuid-Afrika was coiffeur Hanni Hanna afgereisd om coupes van een aantal Oranjespelers te onderhouden tijdens de toernooiweken. De jaren van voor de wedstrijd nog snel een scheiding kammen, liggen, uitzonderingen daargelaten, ver achter ons. De spiegeltijd bij het Oranje in…

Een gespleten land. Dat is Argentinië volgens oud-ambassadeur Jan Edward Craanen. In zijn boek ‘Ooit hadden we een vaderland’ omschrijft Craanen de kloof in de Argentijnse samenleving op het gebied van visie op het duistere verleden van het land, politieke denkbeelden en het verschil tussen arm en rijk. Hij schrijft in zijn inleiding: “Argentijnen kunnen zich moeilijk verzoenen met hun land. Of misschien verzoent hun land, dat niet uitblinkt door verdraagzaamheid, zich maar moeilijk met hen. Welke Argentijn heeft er geen dubbelzinnige verhouding met zijn vaderland? Als er zoiets bestaat als een Argentijnse identiteit dan is ongemak met het eigen land er een wezenlijk bestanddeel van.” Voetbal is geen wezenlijk onderwerp in het boek, maar ook de bal heeft in de Argentijnse geschiedenis voor splijtzwammen gezorgd. Zo was er in…

“Hier zaten en stonden achttienduizend supporters. Ongelooflijk hè.” Cor Lems vertelt over het KNVB Bekerduel tussen DHC en Ajax in 1981. Hij staat op het sportpark aan de Brasserskade in Delft en kijkt naar de oude, vervallen staantribune en de grote hoofdtribune die nostalgie opwekt. Sinds 21 maart is Cor Lems (64) trainer van DHC, de voetbalvereniging die van 1955 tot 1968 als betaald voetbalclub door het leven ging. “Op maandag moest ik vertrekken als trainer bij LMO. Twee dagen later belde voorzitter John van Zweden van DHC. Of ik per direct kon beginnen. De KNVB wilde de interim-trainer niet langer dispensatie verlenen. Er waren al twee waarschuwingen uitgedeeld. Ach, een vriend help je altijd uit de brand.” “Ik sta graag op het veld. De hele avond thuis op de…

Er was een tijd dat directieleden van sc Heerenveen zich meenden te moeten bemoeien met kapsels van spelers. Hun ideaalbeeld: shirt in de broek en kortgeknipte koppen, strak als een Fries weiland in de winter. Spelers kregen een blik die harder aankwam dan een tackle van Tieme Klompe als hun lokken te wild over het voorhoofd dansten. Gertjan Verbeek onthulde ooit dat de doorbraak van Lasse Schöne in Friesland uitbleef vanwege zijn haardracht. Vaker dan bestuursleden zijn het trainers die hun behoefte aan uniformiteit tot voorbij de haargrens doortrekken. Het beroemdste voorbeeld is Daniel Passarella. Als de Argentijn niet alleen de nationale ploeg, maar het hele land had geleid, was de zomer van 1998 één lange reeks oorlogen geworden, gevochten met tondeuses en principes. Trainers die hameren op uniformiteit, die…