Inhoudsopgave van Editie 47 - 2024 - Libelle

In deze speciale editie van Libelle staat mantelzorg centraal. Daarom willen wij, Margreet en Marjolijn van stichting Mantelzorgelijk, onze zorgen en wensen hier met u delen. Mantelzorg is de zorg van ons allemaal, of je die zorg nu ontvangt, mantelzorger bent of wordt. Meer dan vijf miljoen Nederlanders zorgen elke dag voor een ander. Velen vinden gelukkig voldoening in deze rol, maar het vergt een zorgvuldige balans tussen geven en jezelf niet verliezen. Helaas is die balans er niet altijd. Voor bijna een miljoen mensen is mantelzorg een zware opgave, door gebrek aan tijd, geld of energie. Ze raken overbelast, werken minder uren of verliezen zelfs hun baan, wat leidt tot een slechtere economische positie. Mantelzorg hoort bij het leven, maar mag nooit de bestaanszekerheid of eigen gezondheid in gevaar…

Margaretha“SOMS VOEL IK ME EEN HAMSTER in zo’n tredmolentje dat maar doordraait” Anne“IK HEB HEM OMARMD ZOALS HIJ WAS, dat maakte het voor ons allebei lichter” Sinds haar 21e is Margaretha Koops (42) mentor voor haar autistische broer Henk (41) en sinds 5 jaar ook mantelzorger voor haar zieke 80-jarige moeder. Ze is samen met Rob, heeft twee kinderen (18 en 12), drie bedrijven en een cosmeticalijn. “Ik ben half Tsjechisch en in onze familie zorg je voor je ouders. Ik las een keer: ‘Eer de handen die jou verzorgd hebben.’ Daar ben ik het helemaal mee eens. Als mijn maminko er niet was, was ik er ook niet. Laatst vroeg iemand van de Wmo of mijn moeder schoonmaakhulp nodig had. Hij keek me aan alsof ik een buitenaards wezen…

Gerda (59): “We waren altijd al heel verschillend, mijn broer en ik. Een echt goede band hebben we nooit opgebouwd. Misschien omdat hij twaalf jaar jonger is dan ik? Toen hij naar de lagere school ging, woonde ik al op kamers in Groningen voor mijn studie. Nog steeds lopen we de deur niet bij elkaar plat. Maar dat we zó’n ruzie zouden krijgen, had ik niet verwacht. Ik heb staan schreeuwen, uit pure onmacht. Gisteren belde ik hem over onze ouders. Sinds een tijdje wonen ze in een aanleunwoning bij een verpleeghuis. Mijn vader heeft beginnende alzheimer en mijn moeder is na een hersenbloeding niet meer de oude geworden. Ze hebben veel zorg nodig. Er komt twee keer per dag thuiszorg en ’s avonds eten ze warm in het restaurant…

“Heb je na al die jaren toch nog lol van je ex, mama”, grapte ik Mijn moeder is 85 en woont nog op zichzelf. Zo’n tien jaar geleden verkocht ze haar piepkleine, stokoude huisje in de Jordaan, want al die trappetjes werden te gevaarlijk. Nu huurt ze zo’n nieuwbouwflatje zonder drempels en met lift, in een rustige wijk. Wel zo makkelijk. De verkoop van haar oude huisje leverde wat geld op. Aangevuld met de AOW kan ze daar prima van leven. “Het geld is pas op als je 95 bent”, had ik haar toentertijd voorgerekend. Het was geruststellend bedoeld. Ze was toen 75, en 95 klonk erg ver weg. “Dat haal ik nooit”, had ze gelachen. Maar dat getal 95 bleef hangen in haar hoofd. Ze werd ouder. Omdat zij…

“Ik droeg een jaar lang alleen maar trainingspakken” Sylvia van Velthuysen 56 jaar • doet de administratie van haar man • 13 jaar samen met Rick • vier kinderen en twee kleinkinderen • lengte: 1.56 m. • kledingmaat: 36 Sylvia “Het was een leuk idee, emigreren naar Spanje. Maar nadat ik een paar keer met hevige maag- en darmklachten in het ziekenhuis terechtkwam, verlangde ik wel erg terug naar Nederland. Ik viel meer dan tien kilo af en droeg alleen nog maar trainingspakken. Het was een moeilijk jaar waarin ik veel aan mijn fysieke en geestelijke gezondheid heb gewerkt. Nu heb ik weer helemaal zin om mezelf mooi te maken.” Een week later “Een dag om niet snel te vergeten, ik voelde me net een prinses. De kleding paste precies…

Ja, we weten best dat groente en fruit, volkoren granen en verse producten het beste voor ons zijn. En dat we gezonde voeding juíst nodig hebben om een druk bestaan vol te houden. Toch staan die voornemens vaak onder aan ons lijstje als er urgentere dingen spelen. Waarom grijpen we sneller naar een zak chips of reep chocolade in plaats van een kop soep als we het druk hebben? Zo’n snack is sneller klaar dan een maaltijd koken of zelfs een boterham smeren. Maar er speelt meer. Een stressvol bestaan doet ook iets met de hormoonhuishouding. Als we onder spanning staan, neemt de hoeveelheid cortisol (stresshormoon) in het bloed toe. Dat hormoon zorgt onder andere voor een hogere bloeddruk en snellere hartslag, wat energie slurpt. Iemand die druk bezig is…

1 Wanneer ben je mantelzorger? Mantelzorg betekent zorg die een hulpbehoevende krijgt van iemand uit de directe sociale omgeving, dus niet van zorgprofessionals. Uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau blijkt dat ongeveer vijf miljoen Nederlanders mantelzorg geven. Van hen verlenen er 830.000 langdurige en intensieve zorg. Ruim 40% van de mantelzorgers helpt een (schoon)ouder. Zo’n 13% biedt hulp aan een partner, 11% aan een vriend of kennis, 6% helpt zijn of haar kind met beperkingen en 6% biedt hulp aan een buurman of -vrouw. Het voordeel van een pgb is dat je zelf de regie houdt 2 WIE HELPT DE MANTELZORGER? Volgens de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is elke gemeente verplicht om mantelzorgers te ondersteunen. Het lokale mantelzorgsteunpunt, het Wmo-loket of de Wmo-helpdesk (de naam verschilt per gemeente)…

Het was zwaar en tegelijk het mooiste wat ik kon doen Voordat mijn moeder ziek werd, was mantelzorg iets wat wel eens tijdens het nieuws voorbijkwam. Niet wetende dat het voor mij en ons gezin nog eens werkelijkheid zou worden. Het laatste jaar voordat mijn moeder overleed heb ik qua werk bewust een stap terug gedaan. Orlando kon gelukkig veel dingen van mij overnemen. Ik bracht de kinderen ’s ochtends naar school en reed dan meteen door vanuit Almere naar Amsterdam. Het was fijn om veel bij mijn lieve moeder te zijn, mijn vader te ontlasten en de dagen te vullen met boodschappen doen, medicijnen halen, wassen, schoonmaken, koken, maar ook mooie gesprekken voeren, haar voeten masseren en als ze zich goed voelde een stukje met haar te wandelen. Collega’s…

“Denk aan jezelf, dat móet” Irene Avogadri (46) was mantelzorger voor haar man. Het bleek funest voor hun huwelijk. “De laatste keer dat alles nog goed was, gingen we allebei op vrijgezellenweekend. Ik naar Texel met de aanstaande bruid en haar vriendinnen, hij met een groep mannen naar Maastricht. Mijn ex heeft sikkelcelziekte, een erfelijke en ernstige vorm van bloedarmoede. Hij was niet lekker geworden en raakt in het plaatselijke ziekenhuis uiteindelijk in een diepe coma. Omdat we in Almere woonden en ik bij hem in de buurt wilde zijn, had ik een kamer vlak bij het ziekenhuis gehuurd. Zo kwam het dat ik elke avond in die vreemde stad in een café zat, dat Thembi heette, wat ‘hoop’ betekent. Hoop, daaraan hield ik me toen vast. Ook al reageerde…

Bij mij ben je aan het goede adres voor tips. Maakt niet uit op welk gebied, wat dat betreft ben ik net een man: ik ben in de oprechte veronderstelling dat ik, Marleen Koolmees, overal wel verstand van heb. Dat komt natuurlijk ook doordat ik al zo lang voor Libelle werk en dus elke week allerlei interessante artikelen lees over de meest uiteenlopende onderwerpen. De hele wereld komt langs in mijn lijfblad, en dus weet ik van heel veel wel wat. Mijn dochters worden er bijkans gek van, want ik bestook ze met weetjes, krantenstukjes die ze moeten lezen, berichten over goed slapen, mentale kwesties, gezond eten, drank- en drugsgerelateerde zaken en ga zo maar door. “Mááámmm, dat wéten we toch allemaal al?” is dan vaak de reactie, maar ik…

Lieve mam, Toen ik een kind was, had je straatvrees en een angststoornis. Feestjes, schoolbezoeken, winkelen, dat ging allemaal niet. Maar elke middag was je er voor ons met thee en koekjes. Mijn broer en ik maakten ons zorgen over hoe het zou moeten als pa eerder zou overlijden dan jij. Dat gebeurde ook, veel te vroeg en net voor jullie verhuizing. Je had het moeilijk, je miste pa verschrikkelijk. Toch pakte je het geweldig op. Je ging naar volksdansen, een zangvereniging en zelfs alleen boodschappen doen. Tussen ons boterde het niet altijd, maar dat is gelukkig wel veranderd. Elke dinsdag kom ik bij je eten en op donderdag doen we samen boodschappen en drinken we koffie bij de bakker. Ook gaan we vaak een paar dagen weg. Maar het…

Ik wiegde haar lichte lijf, haar hoofd tegen mijn sleutelbeen Ik zie het in de blikken van mensen aan wie ik vertel hoe ik de laatste jaren van haar leven omging met mijn moeder. Ernst. Bezorgdheid. Medelijden zelfs. Vaak volgt de verzuchting: “Dat moet zwaar zijn geweest.” Meestal haal ik dan mijn schouders op. Ik heb me lang niet gerealiseerd dat wat ik voor haar deed viel onder mantelzorg. Mantelzorg was in mijn ogen billen wassen, kwijl wegvegen, steunkousen aantrekken. En dat alles was bij mijn moeder niet nodig. Maar mentale steun, daar leunde ze wel op. Dus leunde ze op mij. Met haar bipolaire stoornis had ze zo’n tien depressies per jaar. Sommige episodes duurden een week, andere maandenlang. Periodes waarin ze het moeilijk vond de straat op te…

NET ZO LEKKER Omdat ik de dag erna fit wil opstaan, kies ik steeds vaker voor een alcoholvrij drankje. Deze Virgin Pornstar Martini smaakt heerlijk en de verpakking is oogstrelend. Williams Cocktails Virgin Pornstar Martini € 7,50 (debijenkorf.nl) LIFE IS LILA Een föhn die niet te heet wordt, staat hoog op mijn verlanglijstje. Maar dan wel een mooie! € 79,99 (eu.laifentech.com) HAPPY LIVING De vernieuwde Ariadne at home staat vol wooninspiratie voor in en om het huis. Van styling-tips en DIY’s tot shoppings. € 7,95 (lossebladen.nl) IN HET ZICHT Nu ik thuis aan het verbouwen ben, wil ik álles in stijl, van deurklink tot stopcontact. Ook dit verlengsnoer is te mooi om weg te werken. € 65,- (avolt.com) HIPPE HOND Hoe leuk zijn deze voer- en drinkbakken? Ook mijn hond…

Mantelzorger word je niet doelbewust; het overkomt je. Je rolt erin, omdat het leven nu eenmaal gaat zoals het gaat, en helaas is dat soms anders dan je had gehoopt. Een vader of moeder wordt ziek, of je partner, broer, zus of kind. Diegene heeft dringend hulp nodig, dus help je. Natúúrlijk help je. Maar voor je het weet, is dat helpen een halve dagtaak geworden, of zelfs een hele, bovenop alle taken die je al hebt. Nederland telt op dit moment vijf miljoen mantelzorgers. Dat betekent dat een op de drie Nederlanders mantelzorger is. Dat is veel. En hoewel het natuurlijk prachtig en hartverwarmend is dat mensen elkaar belangeloos helpen, gaat er ook veel mis bij het mantelzorgen. Er komt veel op mantelzorgers af; ze moeten sterk in hun…

Bij het woord ‘mantelzorg’ dacht ik altijd alleen aan de mantel. Iets warms, iets zachts dat om de schouder van de hulpbehoevende heen wordt gedrapeerd. Kinderen van een 87-jarige moeder die in de winter een lekker warme trui brengen, omdat mama volgens de buren al dagenlang doodstil op het balkon zit. Haar man is overleden. Dat soort mantelzorg begrijp ik. Veel lastiger wordt het als ik me probeer voor te stellen dat ik zelf mantelzorg ontvang. Ik weet zeker dat ik me ga verzetten. Ik wil niet dat ze me straks toespreken alsof ik een murmelende zot ben ‘Nee joh, ik kan nog makkelijk op het keukentrapje een gietijzeren braadpan van dat kastje tillen.’ En daarna de mantelzorger vlak achter mij, klaar om me op te vangen als ik met…

“Door onze krachten te bundelen konden we voor de prijs van een rijtjeshuis onze droomwoning kopen.” Zo bonden de Belgische architecten en vriendinnen Liesbeth Put en Anne-Valérie de Mûelenaere de strijd aan met de oververhitte woningmarkt waarmee ook onze zuiderburen worstelen. Die droomwoning is een voormalig doktershuis, in 1964 onder architectuur gebouwd (er is er dus maar één van, red.) en bestaat uit twee identieke, langwerpige bungalows, opgetrokken in glas en staal, verbonden door een ruime glazen hal en omgeven door een grote parktuin. “Links woonde het artsengezin, rechts waren de slaapvertrekken en de praktijk. Een perfect pand om op te splitsen in twee woningen. Maar daar moesten we wel eerst toestemming voor krijgen, gelukkig gaven de verkopers ons hier ruim de tijd voor. Ook het opstellen van de notariële…

Hajar (58): “Veel mensen denken dat het een cultuurdingetje is dat ik mijn Marokkaanse moeder in huis neem. Maar juist zij heeft me altijd op het hart gedrukt om zelfstandig te zijn, om me door niets en niemand te laten beperken, ook niet door haar. Dat betekent dat ik heb gestudeerd en altijd mijn eigen plan heb getrokken, ook in het buitenland. “Na haar tia werd ze steeds banger om alleen te zijn” Sinds tien jaar woon ik weer in Nederland, omdat ik hier een mooie baan kon krijgen. Met bijkomend voordeel dat ik mijn moeder en mijn broers en zussen weer vaker zag. Ze spreekt het niet uit, maar ik zie hoe ze geniet als ze al haar kinderen om zich heen heeft. Ze is een warme, betrokken moeder…

Pasta met boerenkoolpesto & paarse wortel Spinazie, snijbiet of rucola kunnen ook in plaats van boerenkool. En alle soorten wortelen zijn geschikt. Voor 4 personen • 3-4 (paarse) wortelen, schoon en schuin in dunne schijfjes• 100 ml olijfolie + extra• zeezout en versgemalen zwarte peper• 150 g boerenkool, grof gehakt• 2 tenen knoflook, fijngehakt• 50 g Parmezaanse kaas, geraspt, + extra• 50 g pijnboompitten, licht geroosterd• sap van ½ citroen• 300 g korte pasta (zoals penne)• optioneel: chilivlokken Extra nodig • keukenmachine Verwarm de oven voor tot 200 °C. Verdeel de wortelschijfjes op een bakplaat in een enkele laag, besprenkel met wat olijfolie en bestrooi met zout en peper. Rooster in 20-25 min. zacht en licht gekaramelliseerd aan de randen. Zet apart. Doe voor de boerenkoolpesto de boerenkool, knoflook, parmezaan, pijnboompitten…

Ik heb bewust gekozen voor een locatie op neutraal terrein. Ik ben er niet gerust op dat als Jurgen bij mij thuiskomt of ik bij hem, ik niet toch weer van gedachten verander – omdat ik het zielig vind of omdat ik me onder druk gezet voel. In deze situatie vertrouw ik mezelf niet. Hoewel ik zelf weer kan autorijden, neem ik een taxi naar de koffiebar. Jurgen wilde lunchen, maar ik verzon dat ik een afspraak had. Waarop hij voorstelde om te gaan dineren zodat we meer tijd hadden, maar ik zei dat ik daar nog te moe voor was. Weer een smoes. Pff, ik zal echt blij zijn als dit achter de rug is. Suus geeft me nog een stevige omhelzing voor ik vertrek. “Sorry dat ik er…

ZATERDAG Ik hoopte zo op een zonnetje tijdens de buurtborrel, maar de regen komt met bakken uit de lucht. “Straks staan we in regenjas te borrelen”, zeg ik bezorgd. Han kijkt naar buiten. “Het wordt al lichter. Het zou me niets verbazen als het vanmiddag droog is.” Wat is hij toch altijd optimistisch. Na het ontbijt zet hij met buurman Pieter de partytent op, terwijl Carolien en ik de hapjes voorbereiden. Stokbrood met smeersels, quiches en wraps, en voor de kleintjes zakjes chips. We versieren de tent met lichtjesslingers, stallen het eten en drinken uit op een schraagtafel en zetten sta-tafels neer. Ondertussen test Kemal, een buurjongen, zijn geluidsset. Als Dancing Queen klinkt, loopt Han op me af. “Dansen, schat?” Het volgende moment zwieren we door de tent en voel…

Halverwege dit gesprek wordt Bridget Maasland emotioneel. Het kost wat tijd en tissues voor ze zegt: “Nou, zo lijk ik ineens een heel zielig vogeltje.” Nee hoor, en het is niet niets wat je daarnet vertelde. “Dat weet ik, en het gaat verder ook heel goed met me. Ik werk al mijn hele leven in de entertainmentindustrie en ik denk dat ik daar goed in ben. Maar ik wilde ook altijd iets anders achterlaten voor de volgende generaties. Daar ben ik nu mee begonnen. Dat voelt alsof ik eindelijk mag doen waarvoor ik op de wereld ben gezet. Daarvoor moest ik eerst mijn onopgeruimde trauma’s in de bek kijken.” Je werd net emotioneel toen we het hadden over zo’n trauma: je leraar op de basisschool die seksueel grensoverschrijdend gedrag vertoonde…

1 AMELAND Uitwaaien op de Wadden Alleen al door de oversteek met de veerboot naar Ameland heb je het gevoel de hele dagelijkse wereld eventjes vér achter je te laten. Het eiland is autoluw, heeft met Hollum en Ballum een paar knusse dorpjes, er zijn natuurgebieden om te wandelen, perfecte fietspaden en natuurlijk weidse uitwaaistranden met pleisterplaatsen, zoals het duurzame Strandpaviljoen Sjoerd. Een aanrader is het luxe groepsverblijf voor 6 personen De Oranjerie aan de rand van het mooie dorp Buren. Het ligt ongeveer anderhalve kilometer van het strand en een kilometer van de Waddenzee. Het appartement beschikt over drie slaapkamers, waarvan een op de begane grond die geschikt is voor senioren of mindervaliden, met een eigen douche en toilet, zitje en tv. De benedenverdieping is rolstoelvriendelijk en -toegankelijk. Het…

ONTMOET FEMKE OP DE WINTERFAIR! Kaarten via dewinterfair.nl 22 t/m 28 november In elke fase van Nathans leven heb ik iets nieuws te verwerken “Jij bent ook mantelzorger, hè!” zegt een vriendin. Ze heeft net haar moeder die dementie heeft in huis genomen. Ik haal mijn schouders op. “Nou, dat weet ik niet hoor. Ik moet iets intensiever voor mijn zoon zorgen dan veel andere ouders, maar mantelzorg?” “Zoek het maar eens op”, adviseert de vriendin. Die avond googel ik het en inderdaad: zorgen voor een kind met een ziekte, handicap of stoornis is ook mantelzorgen. Je kunt zelfs informeren naar allerlei toeslagen, lees ik. Dan kan de gemeente bepalen waar je recht op hebt. Ik schiet meteen in de weerstand. De strenge Femke, die in mijn hoofd woont, begint…

Veelzijdige tablet T.W.V. € 184,- Van spelletjes tot lezen en films kijken, met deze tablet kan dat allemaal. De Samsung Galaxy Tab A8 is een mooie en strak vormgegeven tablet met een zuiver en goed geluid en heldere kleuren. Het scherm is groot en de tablet is ook nog eens zeer eenvoudig te bedienen. Ook fijn: na het laden gaat de accu lekker lang mee. Los deze puzzel op en maak kans! bol.com De oplossing van de puzzel in Libelle 41 was: fauteuil. Of kijk op libelle.nl/oplossing. De winnaars hebben inmiddels bericht ontvangen. MEEDOEN Los de puzzel op en bel de oplossing direct door op 0909-501 01 00 (€ 0,45 per gesprek). Toets eerst je telefoonnummer in en spreek de oplossing van puzzel nr. 47 in. Meedoen kan t/m donderdag…

Mijn vader was doodziek, maar wat wás hij blij om weer in Suriname te zijn Zorgen voor ouderen kreeg ik als kind met de paplepel ingegoten. Opa’s heb ik nooit gekend, wel oma’s. Mijn Surinaamse oma emigreerde naar Nederland omdat ze slecht ging zien en ze verbleef een tijdje bij ons in huis. Mijn Nederlandse oma woonde net als wij in Amsterdam en tot aan mijn vertrek naar Suriname ging ik elke week wel een keer bij haar langs. Dan maakten we samen een wandeling; arm in arm, later duwde zij haar rollator voort. Toen ik het woord mantelzorg voor het eerst hoorde, moest ik het opzoeken. Die term wordt in Suriname niet gebruikt, maar ook hier heeft vrijwel iedereen er op enig moment mee te maken. Zorginstellingen voor ouderen…

Schorpioen 23-10 t/m 21-11 Een gesprek uit het verleden levert nog steeds vraagtekens op. Zoek contact en leg twijfels voor. De antwoorden klaren je stemming op, mits je feedback positief opvat. Die vriendin kan je bijstaan, je mag je gevoelens uiten. BOOGSCHUTTER 22-11 T/M 20-12 De juiste snaar raken lukt nu goed. Professioneel geeft het je een duwtje, en ook in je sociale kring bekijkt men je met frisse blik. Alles wat je zegt krijgt bijval, dus kies woorden wijs. Openstaan voor weerwoorden geeft vertrouwen. STEENBOK 21-12 T/M 19-1 Focussen lukt maar matig. Plannen drijven weg als een bootje op een wilde rivier. Maak tijd vrij voor een wandeling om van te genieten, liefst samen met een speciaal persoon. Liefdevol contact maakt je hoofd helder. WATERMAN 20-1 T/M 18-2 Iets…

RESTAURANT HARPER, DEN HAAG We toeren door het land, op zoek naar leuke plekken. Deze week schuiven we aan bij het team van Restaurant Harper in Den Haag. Wat maakt jullie zo uniek? “We zitten aan een van de mooiste pleinen van Den Haag in een monumentaal herenhuis uit 1731. Het pand heeft meerdere verdiepingen, elk met een eigen karakter. Het ruime terras kijkt uit over de Hofvijver, het Binnenhof en de Haagse skyline.” Wat wordt de signature dish? “We zijn net open en hopen dat onze eerste menukaart alleen maar signature dishes bevat. Ons hart gaat in elk geval sneller kloppen van de crispy risotto met langzaam gegaarde lamsschouder, mangochutney, munt-yoghurtdressing en pecorino.”…

1 Wat maakt Feessie van Keessie zo’n groot feest? “Ik heb een heel leuke show in elkaar gezet, vol muziek waar ik van hou. Jan Smit komt voorbij, maar ook popmuziek, ABBA en stevige techno.” 2 Wat was voor jou hierbij de grootste uitdaging? “Ik ben de rode draad van de show en moet zorgen voor een logische overloop tussen de verschillende optredens. Dat is wel iets meer dan alleen aan- en afkondigen.” 3 Welk advies had je eerder willen krijgen? “Dat je je nooit anders moet voordoen. Als kind was ik geen stoer jongetje, maar wilde ik wel graag in dat stramien passen.” 4 Welke knoop heb je recent doorgehakt? “Ik droom echt al jaren van een huis op de Dijk in Volendam, terwijl ik al een ontzettend leuk…